Vandaag in Bozar Expo twee tentoonstellingen gezien : Frida Kahlo (nice to see) en El Greco (must see). El Greco is echt een aanrader. Hoewel hij leefde in de 16de eeuw is z’n werk ongelooflijk hedendaags. Werd me vooral raakte waren de “getekende” gezichten en het kleurenpalet.

In de marge van de tenoonstelling heb ik ook  geleerd dat kunstmarketing geen uitvindsel is van de 20ste eeuw. “Volumedealer” Andy Warhol haalde de mosterd misschien wel El Greco, die heel goed wist dat kunst het geld deed rollen en dat een gezond evenwicht moest tussen aanbod en schaarste cruciaal was.

Een absolute nieuwigheid in het Spanje was de manier waarop het atelier van El Greco functioneerde. Een van de belangrijkste en onmisbare elementen in zijn werk, in al zijn complexiteit, is zijn atelier.

Geen andere schilder in de geschiedenis van de klassieke kunst in Spanje heeft zijn werk beter gecommercialiseerd. El Greco zette zijn atelier op als een kunstbedrijf dat erop gericht was zoveel mogelijk winst te maken. Vanaf 1580 kwamen er definitief geen opdrachten meer van de kathedraal van Toledo en van het Madrileense hof. Om aan de grote vraag van de markt in Toledo te voldoen, vestigde hij een atelier dat perfect georganiseerd was. El Greco had talrijke assistenten om aan de vraag van zijn belangrijkste klanten te kunnen voldoen : kloosters en individuen die kleine en middelgrote werken wilden om afgezonderde en individuele plaatsen van devotie te versieren. El Greco bedacht een uitgebreid iconografisch repertoire van thema’s die het atelier in serievorm begon af te leveren. Enkel de kopieën verlieten zijn atelier. De originelen bleven ter plaatse.

El Greco was een kenner van de kunstmarkt. Hij wist dat je reclame moet maken door lage prijzen te vragen, om zo potentiële klanten te lokken en nieuwe markten te veroveren. Hij gebruikte gravures – wat zeer ongebruikelijk was in de Spaanse kunst ! – om zijn scheppingen aan de man te brengen en meer markten te bereiken.

(bron : El Greco. Domenikos Theotokopoulos 1900. Bai Publishers. 2010)